تبليغاتX
کوچه های معرفت

    تابستان گذشته در يك بعدازظهر به گنجنامه رفتم تا در دامنه آبشار استراحتي كرده باشم مارگيري آنجا معركه ساخته بود حدود بيست دقيقه رجز خواند و سپس از جعبه اش يك مار حدودا 130 سانتي را بيرون آورد و مدتي آنرا به نمايش گذاشت آنگاه مار را در جعبه نهاد و شروع كرد به آگهي بازرگاني كه روغن مار چنان است و چنين است و....

     ياد جلال الدين افتادم كه در مثنوي آسماني اش حكايت مارگيري را آورده است. مارگيري براي گرفتن مار به كوهستانهاي پر برف عراق مي رود اما به جاي مار اژدهاي عظيمي مي يابد كه بي جان افتاده است. او خوشحال از اين صيد بزرگ آنرا كشان كشان به بغداد مي آورد تا لاف زند و رجز بخواند.

   در كنار رود دجله اژدها را به نمايش مي گذارد كه هان مردم ببينيد كه من اين اژدهاي عظيم را صيد كرده ام. در شهر بغداد غلغله افتاد كه مارگيري اژدهاي بسيار بزرگي صيد كرده است به زودي هزاران نفر براي تماشاي اژدها جمع آمدند . خورشيد نيز بالاتر و بالاتر آمد. گرماي خورشيد از يك سو و ازدحام مردم از سوي ديگر كم كم اژدهاي بي حركت را به حركت در آورد و ناگهان اژدها از خواب زمستاني بيدار گشته  و به جان مردم افتاد و بسياري از مردم را هلاك نمود. مارگير از تعجب بر جا خشكش زد كه اين چه اشتباهي بود كه من عزرائيل با خود آورده ام و در اين حال اژدها مارگير را هم بلعيد و آنگاه به ستوني پيچيد و استخوانهاي مارگير را كه بلعيده بود در هم شكست.

    مولانا از اين حكايت نتيجه مي گيرد كه نفس ما هم مثل اژدرهاست و او مرده نيست بلكه چون آلت و زمينه جنايت پيدا نكرده از اين رو ساكت است اما اگر آلت و وسيله طغيان بيابد و زمينه پديد آيد او نيز هزاران صفت خوب ما را خواهد بلعيد و در آخر استخوانهاي مان را در هم خواهد شكست پس بايد همواره نفس را در سختي و تنگنا قرار داد تا او فرصت جنبيدن نيابد از اين رو عبادت دايم  و دوري از تن پروري و دوري از محيط هاي فساد انگيز مي تواند از بيداري نفس جلوگيري كند.

 

مار گيري رفت سوي كوهســــار              تا بگيرد او به افــــــسونهاش مـــــار

اوهمي جُستي يكي ماري شگرف              گِردِ كوهستان و در ايـــّــام بـــــرف

اژدهايي مرده ديـــد آنـجا عظـــيم              كه دلش از شــكل او شــــد پر ز بيم

مارگير انـــدر زمســـــــتانِ شـديد              مـــار مي جُست اژدهايي مـــرده ديد

مارگير آن اژدها را بر گـــرفـــت             سوي بغـــــداد آمد از بــــــهر شِگِفت

كاژدهاي مــــــــــرده اي آورده ام             در شكارش من جـــــگرها خورده ام

او همي مرده گمـان بردش و ليك              زنده بـود و او نديدش نــيــك نيـــــك

او ز سرماها و برف افسرده بــو              زنده بود و شكل مرده مي نـــــــمود

تا به بغداد آمد آن هنـــگامه جـــــو            تا نــــــهد هنــگامه اي بر چــــارسو

بر لبِ شَط مـــرد هنگامه نهــــــاد            غُلغُله در شهر بــــــــــغداد اوفـــــتاد

مارگيـــري اژدهــــــا آورده است             بو العجب نادر شـــكاري كرده است

جمـــع آمــــــد صدهزاران ژاژخا             حلقــه كــرده پشــت پا بر پشــت پـا

در درنگ انتــظار و اتّفـــــــــــاق              تافت بر آن مار خورشيدِ عــــــراق

آفتــاب گرم سيرش گــــــــرم كرد              رفت از اعضاي او اخلاط ســــرد

مرده بود و زنده گشت او از شِگفْت           اژده بر خويــــــش جنبيدن گرفــــت

بندها بگسست و بيرون شد ز زير             اژدهايي زشـــت غرّان همـــچو شير

در هزيمت بس خلايق كشته شـــــد           از فتاده كشتگان صــــد پشــــته شد

مار گير از ترس بر جا خشك گشت           كه چه آوردم من از كهسار و دشت

گرگ را بيـدار كرد آن كور ميــــش          رفت نادان ســــوي عزرائيل خويش

اژدها يك لقمه كرد آن گــــــــــيج را           سهل باشـــد خون خوري حجاج را

نفست اژدرهاست او كي مرده است          از غم بي آلتي افســــــــــرده اســـت

اژدها را دار در برف عـــــــــــراق          هين مَكَش او را به خورشيد عــراق

تا فــــــــسرده مي بُـــوَد آن اژدهات           لقمه اويي چـــو او يـــــــابد خلاص

                    مثنوي مولوي دفتر سوم

+ نوشته شده در  جمعه نهم آذر 1386ساعت 12:38  توسط محمد اصلانی  |