تبليغاتX
کوچه های معرفت

 

مدتی بود که توان نوشتنم سلب شده بود شاید مشغله امتحانات مدارس بود و شاید روح بهار که مانع نشستن و نوشتن می شد و شاید روح سرد بی اعتمادی بود که اجازه نوشتن نمی داد و شاید علتهای دیگر که بر خودم نیز آشکار نیست از این بابت از همه بزرگوارانی که به خانه بی روحم سر می زدند و آن را کسل کننده می یافتند عرض پوزش دارم و می گویم آمده ام تا به سوگند دیرینم عمل کنم و قلم بر دست گرفته و از کوچه های ظلمانی بگذرم و در سپیده دمان الطاف و بشارت خداوندی دوباره به کوچه های معرفت پا بگذارم و در زلال آبشاران رحمت خداوندی وضو سازم  و قلم سجده به دست بگیرم و در قنوتم بنویسم که خداوندا قلم ناتوان و تشنه ام را از چشمه همیشه جاری حکمت و معرفت خداوندیت همواره سیراب گردان.

 برای شروع دوباره باز به سراغ بنده پرجلالش رفتم و مثنوی را گشودم و گوش جانم را با دل و جان بر آن دوختم و ناگهان آواز حزین چنگی را شنیدم که فقط و فقط برای خدا نواخته می شد . حکایت پیر چنگی اینچنین است که در عهد عمر مطرب و آواز خوان پیری بود که چنگ می زد و از این راه کسب معاش می کرد. این مطرب در جوانی صدایی بسیار خوش داشته و با سحر آوازش همه را مفتون و شیفته می ساخت. تا اینکه آن مطرب چنگ نواز رفته رفته پیر گشت و آوازش زشت گشت و دیگر کسی طالب شنیدن آواز او نبود . از این رو چون درمانده گشت رو به حق آورد و عرض کرد هفتاد سال عمرم بخشیدی و من گناه کردم اما با این حال روزیم را از من باز نگرفتی اما امروز که کسی طالبم نیست مهمان تو هستم و می خواهم برای تو چنگ بزنم و این بگفت و چنگ را برداشت و عازم گورستان مدینه شد و آنقدر چنگ زد و گریه نمود که سرانجام بر روی گوری به خواب فرو رفت. در آن زمان  خلیفه دوم عمر در خواب دید که از حق ندا آمد که ای عمر بنده محترم و خاص داریم که در گورستان است. هفتصد دینار از بیت المال بردار و به او برسان و به گو خرج کند و دوباره بازگرددد.عمر از هیبت خواب بیدار گشت و کیسه زر برداشت و عازم گورستان گشت. چرخی در گورستان زد و غیر از مطرب چنگی کسی ندید. آنجا نشست و با صد ادب گفت حق ترا سلام فرستاد و حالت را جویا شد و ابریشم بهاء( اجر زحمت) بر تو فرستاد تا خرج نمایی و دوباره باز گردی. پیر چنگی چنان از این حالت دگرگون شد که چنگ را بر زمین کوبید و شکست و در میان گریه و فغان که ناشی از آتش شوق بود جان بداد.

آن شنیدستی که در عهد عمر                   بود چنگی مطربی با کرّ و فر

بلبل از آواز او بی خود شدی                    یک طرب زآواز خوبش صد شدی

مجلس و مجمع دمش آراستی                    وز نوای او قیامت خواستی

از نوایش مرغ دل پران شدی                     وز صدایش هوش جان حیران شدی

چون بر آمد روزگار و پیر شد                   باز جانش از عجز پشّه گیر شد

گشت آواز لطیف جان فزاش                    زشت و نزد کس نیرزیدی به لاش

چونکه مطرب پیرتر گشت و ضعیف            شد ز بی کسبی رهین یک رغیف

گفت عمر و مهلتم دادی بسی                     لطفها کردی خدایا با خسی

نیست کسب امروز مهمان توام                   چنگ بهر تو زنم آن توام

چنگ را برداشت و شد الله جو                   سوی گورستان یثرب آه گو

گفت خواهم از حق ابریشم بها                   کاو به نیکویی پذیرد قلبها

چونکه زد بسیار و گریان سر نهاد              چنگ بالین کرد و بر گوری فتاد

آن زمان حق بر عمر خوابی گماشت            تا که خویش از خواب نتوانست داشت

سر نهاد و خواب بردش خواب دید              کامدش از حق ندا جانش شنید

بانگ آمد مر عمر را کای عمر                 بنده ما را ز حاجت باز خر

بنده ای داریم خاص و محترم                    سوی گورستان تو رنجه کن قدم

ای عمر بر جه ز بیت المال عام               هفتصد دینار در کف نه تمام

پیش او بر کای تو ما را اختیار                این قدر بستان کنون معذور دار

سوی گورستان عمر بنهاد رو                 در بغل همیان دوان در جستجو

گرد گورستان دوانه شد بسی                   غیر آن پیر او ندید آنجا کسی

گفت این نبود دگر باره دوید                   مانده گشت و غیر آن پیر او ندید

گفت حق فرمود ما را بنده ای است           صافی و شایسته و فرخنده ای است

پیر چنگی کی بود خاص خدا                  حبّذا ای سرّ پنهان حبّذا

چون یقین گشتش که غیر پیر نیست           گفت در ظلمت دل روشن بسی است

آمد او با صد ادب آنجا نشست                بر عمر عطسه فتاد و پیر جست

مر عمر را دید و ماند اندر شگفت          عزم رفتن کرد و لرزیدن گرفت

پس عمر گفتش مترس از من مرم            کت بشارتها ز حقّ آورده ام

حق سلامت می کند می پرسدت              چونی از رنج و غمان بی حدت

نک قراضه چند ابریشم بها                    خرج کن این را و باز اینجا بیا

پیر لرزان گشت چون این را شنید             دست می خایید و بر خود می تپید

بانگ می زد کای خدای بی نظیر              بس که از شرم آب شد بیچاره پیر

چون بسی بگریست و از حد رفت درد        چنگ را زد بر زمین و خرد کرد

گفت ای بوده حجابم از اله                        ای مرا تو راهزن از شاهراه

حیرتی آمد درونش آن زمان                       که برون شد از زمین و آسمان

حال و قالی از ورای حال و قال                  غرقه گشته در جمال ذو الجلال

چونکه قصه حال پیر اینجا رسید                  پیر و حالش روی در پرده کشید

پیر دامن را ز گفت و گو فشاند                    نیمِ گفته  در دهان ما بماند

                                                       مثنوی معنوی – دفتر سوم

+ نوشته شده در  چهارشنبه بیست و نهم خرداد 1387ساعت 18:51  توسط محمد اصلانی  |